11.6 C
Gaziantep
6 Ekim 2020, Salı
Anasayfa Genel Koronavirüs nedir? Covid-19 belirtileri neler, Türkiye'de kaç vaka var?

Koronavirüs nedir? Covid-19 belirtileri neler, Türkiye’de kaç vaka var?

- Reklam -

Çin’in Vuhan kentinde ortaya çıkan ve Covid-19 adı verilen hastalığa yol açan koronavirüs (corona virüsü), Antarktika hariç tüm kıtalara ve 120’den fazla ülkeye yayıldı. 

11 Mart’ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca Türkiye’deki ilk koronavirüs vakasının görüldüğünü ve virüs şüphesi olan bir kişinin test sonucunun pozitif çıktığını açıkladı. Birleşmiş Milletler’e bağlı Dünya Sağlık Örgütü de koronavirüsü “pandemi” (salgın) olarak sınıflandırdı. 

12 Mart Perşembe günü itibarıyla dünya çapında koronavirüs görülenlerin sayısı 134 bini aştı, virüs sonucu hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bine yaklaştı. 

Hastalığın yayılışı bir çok ülkede dezenfektan ve maske sıkıntısına, yiyecek stoklarına yönelmeye yol açtı.

İlk kez Aralık ayında görüldü

İlk kez Aralık ayında görülen ve “2019-nCoV” olarak adlandırılan virüs, Koronavirüs ya da Corona Virüsü adıyla biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 11 Şubat’ta koronavirüs kaynaklı hastalığa Covid-19 adını verdi. 

WHO Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, Covid-19’un “korona”nın co’su, “virüs”ün vi’si ve hastalık kelimesinin İngilizcesi “disease” sözcüğünün d’sinden türetildiğini söyledi. 

Virüse yakalananlarda hangi belirtilere rastlanıyor?

Virüse yakalananlarda önce yüksek ateş başlıyor. Ardından kuru öksürük şikayetleri gözleniyor. Bir haftanın sonunda ise nefes darlığı sorunları ortaya çıkıyor. 

Çin’de bazı hastaların hastanede uzun süreli tedavi altına alınması gerekmişti. 

Ancak şu an eldeki bilgiler sadece hastaneye kaldırılan ağır hastaların yaşadıklarıyla sınırlı. Virüse yakalanıp daha hafif bir şekide atlatan olup olmadığı konusunda detaylı bir bilgi henüz yok.

Koronavirüs orta derece soğuk algınlığından, ölüme varacak semptomlara yol açabiliyor. 

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) “uluslararası kamu sağlığı acil durumu” ilan etti.

Virüsün özellikleri neler?

Hastalardan alınan örneklerin laboratuvarlarda test edilmesi sonucu Çinli yetkililer ve WHO, enfeksiyonun Koronavirüs (Corona Virus) olduğu sonucuna vardı.

Hastalığın, Çin’in 11 milyon nüfuslu kenti Vuhan’daki Huanan deniz ürünleri pazarından kaynaklandığı tahmin ediliyor. 

Koronavirüs, büyük bir virüs ailesinin bir alt türü. Ancak yeni virüs dahil sadece yedi tanesi insanlara bulaşabiliyor.

WHO’ya göre yeni virüsün “kuluçka dönemi”, yani enfeksiyonun kapıldığı andan belirtilerin görüldüğü zamana kadar olan dönem yaklaşık 14 gün. 

Ama bazı araştırmacılar bu sürenin 24 güne kadar çıkabileceğini söylüyor.

Çinli bilim insanları, bazı kişilerin belirtiler görülmeden de enfeksiyonu yaydıkları uyarısında bulunuyor.

Koronavirüs aşısı bulundu mu?

Koronavirüse karşı aşı geliştirme çalışmaları devam ediyor. Bazı aşıların hayvanlar üzerinde denenme aşamasında olduğu belirtiliyor. 

İnsanlarda kullanılabilecek bir aşının en iyi ihtimalle gelecek yılın ortalarını bulması bekleniyor. 

Hayvanlar üzerinde denenen aşılar olumlu sonuç verirse önümüzdeki aylarda insanlar üzerinde deneme aşamasına geçilebilir. 

İnsanlarda da olumlu sonuç vermesi halinde kitlesel üretime geçilmesinin epey zaman alacağı ifade ediliyor.

Tedavisi var mı?

Şimdilik tedavilerde temel prensipler uygulanıyor. Hastanın bağışıklık sistemi virüsle mücadelesini yenene kadar vücut fonksiyonlarının işler halde tutulması, nefes desteği sağlanıyor. 

Bilim insanları virüse karşı aşı geliştirme çalışmalarına da devam ediyor. Yıl sonuna kadar aşının insanlar üzerinde denenmesi planlanıyor. 

Hastaneler de virüs önleyici bir takım ilaçları test ediyor. 

Nasıl korunabilirsiniz?

WHO virüsten korunmak için şu tavsiyelerde bulunuyor:

  • Ellerinizi yıkayın – sabun veya el temizlik jelleri virüsü öldürebilir
  • Öksürürken veya hapşırırken ağzınızı ve burnunuzu mendille kapatın ve sonrasında virüsün yayılmasına engel olmak için ellerinizi yıkayın
  • Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçının – elleriniz virüsün değdiği bir yere dokunursa virüs vücudunuza bulaşabilir
  • Öksüren, hapşıran veya ateşi yüksek kişilerden uzak durun – 1 metre uzak durmak havaya bulaşabilecek virüsten korunmanızı sağlar

Ne kadar ölümcül?

WHO’nun 44 bin hastaya dayandırdığı araştırma verilere göre virüsün bulaştığı kişilerin:

  • %81’i hafif atlatıyor
  • %14’ü ciddi geçiriyor
  • %5’i ağır hastalanıyor

Covid-19’dan ölenlerin oranı ise %1 ila %2 arasında. Hastalığın 9 yaşın altındaki çocuklarda pek görülmediği 80 yaş üzerinde ve solunum yolları hastalıkları olanlarda ise ölümcüllük oranının çok yükseldiği anlaşılıyor.

Ama bildirilen rakamların hepsi güvenilir değil. 

Her yıl yaklaşık bir milyar kişi sıradan soğuk algınlığı yaşıyor ve bu hastalıktan ölenlerin sayısı 290 bin ila 650 bin arasında değişiyor. Grip vakalarının ciddiyeti her yıl değişiyor. 

SARS salgınında ölüm oranı Koronavirüs’e göre çok daha yüksekti ve hastalığa yakalananların yüzde 9’u hayatlarını kaybetmişti. 

Ancak koronavirüsün bulaşmasıyla başlayan hastalık sürecinin görece uzun olduğu ve ölü sayısının ilerleyen günlerde artabileceği uyarıları da yapılıyor.

Henüz salgının boyutları da tam olarak bilinmediği için bu yeni virüsün yol açabileceği ölümlere dair bir tahmin yürütmek zorlaşıyor.

Hangi hayvandan kaynaklanıyor?

Koronavirüsler, önce hayvandan insana bulaşıyor. Ancak virüsleri kitlesel bir salgın tehdidi haline getiren, mutasyona uğrayıp insandan insana bulaşmaya başlamaları. 

2019-nCoV virüsünün ilk olarak Vuhan’daki Huanan balık pazarında ortaya çıkmış olabileceği üzerinde duruluyor.

Bazı deniz canlıları Koronavirüs taşıyor olabilseler de, pazarda tavuk, yarasa, tavşan, yılan gibi başka hayvanlar da bulunuyor ve bunlardan birinin virüsün kaynağı olması çok daha mümkün görünüyor.

Virüsün kaynaklandığı belirlendiğinde, sorunla baş etmek çok daha kolay olacak.

2003 yılında 800’e yakın kişinin hayatını kaybetmesine neden olan SARS virüsünün yarasalardan yayıldığı düşünülüyordu.

İnsandan insana nasıl bulaşıyor?

Başta virüsün sadece hayvandan insana bulaşabildiği açıklanmıştı. Ancak daha sonra virüsün, insandan insana da bulaştığı anlaşıldı.

SARS, insandan insana çok kolay bulaşabiliyordu. Virüse yakalanmış bir kişinin kalabalık bir ortamda öksürmesi dahi SARS’ın yayılması için yeterli olabiliyordu.

MERS ise insandan insana daha zor bulaşan bir koronavirüstü.

Yeni virüs ise solunum yollarını etkiliyor. O nedenle öksürük ve temas yoluyla bulaşıyor olması yüksek bir ihtimal olarak görülüyor.

Çin, virüse yakalananların belirti göstermeye başlamadan hastalığı bulaştırabildiğini açıklamıştı. 

Ne kadar hızlı yayılıyor?

Her geçen gün dünyanın farklı ülkelerinden binlerce yeni vaka bildiriliyor. 

Ama uzmanlar, asıl rakamların bildirilenden 10 kat fazla olabileceği uyarısını yapıyor. 

Çin’den gelen son açıklamalar, bu ülkede yeni vakaların sayısının düşürüldüğüne ve yeni vakaların artık diğer ülkelerde daha hızlı ortaya çıktığına işaret ediyor. 

Virüs mutasyona uğrayabilir mi?

Evet virüsün mutasyon geçirmesi olasılıklar dahilinde. Ancak bunun salgın açısından ne anlama geleceğini söylemek zor. 

Mutasyon sonucu insandan insana bulaşma ihtimali artabilir ya da virüse yakalananların yaşadığı semptomlar ağırlaşabilir. 

Dünya Sağlık Örgütü ve diğer sağlık uzmanlarının yakından takip edeceği bir konu da ilerleyen günlerde ve haftalarda virüsün mutasyon geçirip geçirmediği olacak.

Son 10 gün içerisinde virüsün insandan insana bulaşma hızının arttığı belirtildi. Bu durumun bir mutasyon sonucu olup olmadığı ise bilinmiyor.

Salgın nasıl durdurulabilir?

Aşının geliştirilmesi ise en az bir yılı bulabilir. Eldeki tek seçenek, virüse yakalanmış kişileri tespit edip karantinaya almak.

Hastalarla temas halinde olan kişilerin izlenmesi ve sağlık durumlarının kontrol altında tutulması da uygulanan yöntemler arasında.

Salgını önlemek için seyahat sınırlamaları seçeneği de yürürlüğe konmuş durumda.

Çinli yetkililer yeni virüsün genetik kodunu hızla açığa çıkardı. Bu bilgi, virüsün nereden geldiğini, yayıldıkça ne gibi değişimlere uğradığını ve insanların korunması için ne gibi adımlar atması gerektiğini anlamaya yardımcı oldu.

San Diego’daki Inovio adlı laboratuvarda çalışan bilim insanları yeni virüse karşı aşı geliştirebilmek için yeni tür bir DNA teknolojisi kullanıyor. Şimdilik adı “INO-4800”. İnsanlar üzerinde deneme planlarına yaz başında başlayacaklar.

Inovio, insanlar üzerinde yapılacak denemelerin başarılı olması durumunda daha geniş çaplı denemeler yapılabileceğini, “yıl sonuna kadar Çin’deki salgında kullanılabileceğini” söylüyor.

O zamana kadar salgının sona erip ermeyeceğini tahmin etmek imkânsız. Ama Inovio’nun zamanlaması planlar doğrultusunda ilerlerse şirket, yeni aşının bir salgın durumunda en hızlı geliştirilmiş aşı olacağını söylüyor.

Türkiye’de ilk vaka

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 11 Mart Çarşamba gününün ilk saatlerinde yaptığı açıklamayla, Türkiye’deki ilk koronavirüs vakasını doğruladı. Koca, koronavirüs şüphesi olan bir kişinin test sonucunun pozitif çıktığını açıkladı. 

Erkek hastanın genel durumunun iyi olduğunu söyleyen Koca, hastanın Avrupa’dan döndüğünü belirterek “Yurt dışına zorunlu olmadıkça çıkmayın” dedi.

Bakan Koca, hastanın bulunduğu şehre dair bilgi vermedi. Hastanın yüksek ateş ve öksürük bulgularının araştırılması sonucu teşhisin konduğunu söyleyen Koca, hastanın ailesinin ve yakın çevresinin de “gözetim altında olduğunu” kaydetti.

Hastanın Avrupa temasının olduğunu söyleyen Koca, vatandaşlara “Yurt dışına zorunlu olmadıkça çıkmayın” çağrısında bulundu.

Koca daha önce yaptığı açıklamada, koronavirüs için alınan tedbirler kapsamında, yurt dışından son 14 gün içinde Türkiye’ye dönenlerin, ilk 14 günlerini evlerinde geçirmeleri gerektiğini söylemişti. 

Koca, özellikle 60 yaş üstü bireylerin zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları uyarısında bulunuyor.

Sağlık Bakanlığı da Twitter hesabından yaptığı son açıklamayla vatandaşlara, “14 Gün Kuralı”nı uygularken dikkat edilmesi gerekenleri hatırlattı.

- Reklam -

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON YAZILAR

Dolap Düzenleme | Tüm Kıyafetlerimizi Yeniden Düzenleyelim

Tam da sonbahar temizliği zamanı gelmişken ve evde kalmamız gereken bu zaman da yapacak daha iyi bir şey bulamıyorsanız sizler de benim...

Aşk 101 | Dizi İncelemesi

Bu hafta sizler için Ilgaz & Efe nin anlatımıyla AŞK 101 dizisini inceliyoruz. https://www.youtube.com/watch?v=96uY19EwDL8

Satranç (Stefan Zweig) ve Dönüşüm (Franz Kafka) | Kitap İncelemesi

Stefan Zweig in kaleme aldığı Satranç ve Franz Kafka nın kaleme aldığı Dönüşüm adlı romanları sizler için inceledim.

Herşey Zihinde Başlar

Hareketlerinin üstünde zihnin görevi düşündüğünden çok daha fazladır. Bir şeyi başaramayacağını düşünüyorsan, başaramazsın. Zihnin sana yorulduğunu söylerse, oracıkta bırakırsın. Peki ya zihnine...